De Ommuurde Tuin

De Historische Moestuin van koning Willem III

OPENINGSTIJDEN:

10:00 - 17.30

WOENSDAG & ZATERDAG

1 MEI TOT 1 NOVEMBER

 

 

POSTADRES:

DE OMMUURDE TUIN - ESTHER KUILER

CROCUSSTRAAT 27

6707 BS WAGENINGEN

 

GEGEVENS:

IBAN: NL77INGB0003247552

BTW:  133206038B01

KVK:   62338730

SKAL: 019241

vrijwilligers kleden de muur aan

project - fruitbomen en bloemen vóór de muur

"De vrijwilligers van de Ommuurde Tuin hebben subsidie aangevraagd bij de provincie Gelderland om de Ommuurde Tuin nog mooier en aantrekkelijker te maken. En die hebben ze gekregen! De randen van de Ommuurde Tuin krijgen meestal niet veel aandacht maar er zijn daar nog veel mogelijkheden. De tuinzijde van de westelijke muur warmt flink op onder invloed van de zon. Door in de buurt van deze muur bomen en planten neer te zetten profiteren deze planten optimaal van het zonlicht en de teruggekaatste warmte vanuit de muur. Een prachtige plek voor fruit. Dat op zijn beurt weer super is voor de bijen en andere insecten in de tuin. Vóór de muur komen fruitstruiken zoals, kiwibessen en honingbes. Hieronder zaaien we allerlei bloemen in. Ook de houtwal aan de zuidzijde van de tuin wordt ingeplant met fruitbomen en bloeiende planten en struiken. Zo verbeteren we de biodiversiteit en maken we de tuin nog mooier.

Eerst hebben we de grond voorbewerkt en compost aangebracht. Deze winter zijn jan en Kasper druk geweest met het maken van leirekken. Toen vorige week de vorst uit de grond was zijn we begonnen met planten. De muur waar het over gaat staat langs de Kortenburg en is in 2017 hersteld/gerestaureerd. Als het weer nog wat warmer wordt kunnen we ook bloemen gaan voorzaaien.. Kom van de zomer graag eens kijken!"

De vrijwilligers van de Ommuurde Tuin.

image001.png

Ommuurde Tuin bij zadenbeurs & stadslandbouwfestival in Rotterdam 24 februari 2018

Op 24 februari 2018 vindt er weer de jaarlijkse zadenmarkt "Reclaim the Seeds" plaats - dit jaar in Rotterdam. Tevens is er een stadslandbouwfestival en zullen er allerlei workshops en lezingen zijn! Ook dit jaar is de Ommuurde Tuin weer van de partij. Daarnaast kan je veel andere interessante kraampjes bezoeken van o.a. Voedselbossen, fruitkwekers, kruidentuinen, veredelaars - allemaal ecologisch. Ook zullen er ruiltafels zijn waar je je eigen zaden kan ruilen.
www.reclaimtheseeds.nl

seeds.jpg

Naast een zadenbeurs - waar je zaden kn kopen en/of ruilen, zijn er dus ook allemaal lezingen en workshops: van 'moestuinieren voor beginners' en 'Verse Kruiden Verwerken' tot 'Voedselbos in een Notendop' en 'Natuurlijk Plaagbeheer'. Een van hoogtepunten is de lezing van Ansar Jasim, het project 'the 15th Garden' in Syrie! Reclaim the Seeds  is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij steeds in een andere regio het uitwisselen van zaden en informatie wordt gecombineerd met discussie over politieke thema's en praktische workshops.

Dit jaar vindt het plaats in BlueCity in Rotterdam. Dit is het voormalige Tropicana-gebouw waarin zich nu diverse initiatieven bezig houden met een circulaire en duurzame samenleving. Ze organiseren het samen met ERGroeit, een jaarlijks Rotterdams festival over stadslandbouw. De ideeën en thema's sluiten mooi op elkaar aan en Reclaim the Seeds is de afgelopen 6 jaar op heel wat plekken geweest, maar nog nooit in de regio Rijnmond.

De zadenbeurs zal weer een grote diversiteit hebben aan zaden, kramen en mensen. Voor zowel de ervaren seed saver als voor de beginnende moes- of balkontuinder zal er van alles te vinden zijn. We hopen dat de vrije ruiltafels deze keer weer intensiever zullen worden gebruikt dan de afgelopen edities. Ook lokale initiatieven zullen zich op de markt presenteren. 

 

ReclaimtheSeeds-Rotterdam2018.jpg

Winterwerk

De winter zorgt voor een heel ander ritme, voor meer rust en tijd om te reflecteren en om al die klusjes waar je zomers geen tijd voor hebt een keer op te pakken. Ondanks dat de tuin gesloten is zijn we er dus toch nog volop bezig. Drie dagen per week zijn we in de tuin druk met het oogsten van de laatste wintergroenten, het afdekken van de groenten die de hele winter op het land blijven staan, het onderhouden van de houtwallen, houtzagen en hakken en het uitzoeken ven schonen van de zaden en bonen zoals de kievitsbonen, coco rose, koeboontjes en patrijsoogjes. Dat zijn mooie boontjes en lekker warm binnenwerk in onze nieuwe schuur waar we een warme binnenruimte en een koude binnenruimte hebben. In de koude ruimte kunnen we de banken en tafels van een lik verf voorzien en zijn Jan en Kasper druk met het maken van leirekken voor het nieuwe stuk muur dat dit jaar is opgeknapt. De andere dagen van de week zijn voor het bestellen van zaden, administratie en geregel. Maar ook voor het verwerken van onze voorraden en zo ontstaan de lekkerste soepen en jams! Tussen kerst en oud en nieuw gaan we wel echt even stoppen en genieten van de tuin in rust.

Zondag 17 dec - Midwinterdag

Hartje winter doen we de poort open zodat jullie kunnen genieten van een winterse Ommuurde Tuin. De tuinwinkel is gevuld met wintergroenten zoals o.a. pastinaak, winterpostelein, rammenas, schorseneren, veldsla, boerenkool en spruitjes. Verder hebben we de zomer gevangen in onze heerlijke huisgemaakte jam en gedroogde verveine thee met goudsbloemblaadjes. Er zijn huisgemaakte soepen van groenten uit de tuin in een pot en lekkere stamppotten om mee te nemen. Fijn voor de dagen dat je even geen zin hebt om te koken! Dat hebben wij al voor jullie gedaan! De tuin is geopend van 11u -17u , we hebben soep op het houtvuur, quiche, gluhwein, chai thee en warme stampotten dus kom gezellig lunchen om het houtvuur. Er liggen warme dekentjes klaar! De kinderen kunnen broodjes en kniepertjes bakken boven het vuur. Voor kinderen én volwassenen is er de mogelijkheid om een yuleblok te versieren en te verbranden in het vuur. Een yule blok maken is een oude Midwinter traditie. En natuurlijks dit de tijd om de maretakken in de tuin te gebruiken. 


We zien er naar uit om jullie te zien!
Winters welkom!

IMG_9665.JPG

De laatste groenten...

Het allerlaatste pakket van 2017… Het is altijd een dubbel gevoel; lekker rustig de komende maanden maar ik ga ook het oogsten en het contact met de abonnees missen. Gelukkig hebben we zaterdag een gezellige afsluiting gehad met veel vaste klanten, abonnees en vrijwilligers. Allemaal bedankt, zonder jullie steun als abonnee en/of fysiek hulp in de tuin zouden we nergens zijn. 

En nu vol met plannen voor het komend jaar, zoals een midwinter open dag, een moestuin- of agroecologiecursus, het verder afbouwen van de schuur en het repareren en verven van stoelen, banken en tafels. En natuurlijk gaan we weer avondjes besteden aan het zoeken van nieuwe lekkere groentesoorten en rassen bestellen van zaden en pootgoed. 

IMG_1804.JPG

 

Ondanks dat de groei eruit is met de kou en korte dagen houden we de bedden nog wel schoon. Deze wintergroenten verkopen we nog door de winter aan restaurants zoals de Nieuwe Winkel en Linnaeus. Ook wijzelf kunnen zo van de winter nog genieten van kleine kooltjes, raapjes en blaadjes zoals winterspinazie en postelein. Alle bieten en wortels halen we er komende weken wel uit. De muizen weten ze altijd feilloos te vinden en eten dan ongezien vanuit de grond de oogst op.

 

IMG_1806.JPG

Bij het opruimen van het pompoenenbed kwamen er nog een boel kleine pompoentjes tevoorschijn! De sweet dumpling een schattig wit-groen gestreept pompoentje is een heel zoet en nootachtig pompoentje lekker om te vullen met pittige paddestoelen paddestoelen (en rijst). De andere pompoentjes zoals de butternut  of de futsu een meer bruin pompoentje of de acorn pompoen, donker groen zijn zeker zo lekker, nootachtig maar wel minder zoet. Vullen of roosteren in de oven laat je het meest genieten van de bijzondere smaak.

Geroosterde pastinaak uit de oven blijft mijn favoriet maar deze romige pastinaaksoep meet chipjes is ook heel lekker!  Maak van een halve pastinaak met een dunschiller ongeveer 20 flinterdunne reepjes en houd deze apart. Snij de overige geschilde of goed geboende pastinaken in grove stukken. Bak 2 gesnipperde sjalotjes in een soeppan in een el boter glazig. Blus af met 100 ml witte wijn. Voeg de pastinaak, 350g aardappel, wat laurier, tijm en 1 liter water of groentebouillon toe. Laat 20 min zachtjes koken. Verwijder tijm en laurier en pureer de soep.Breng op smaak met zout, peper en nootmuskaat. Verhit de olie in een hoge pan en frituur de reepjes pastinaak kort goudbruin. Laat ze uitlekken op keukenpapier en bestrooi ze met wat zeezout. Verdeel de soep over 4 borden en garneer met pastinaakchips.

Het loof van de gezaaide bietjes is dit jaar zoveel mooier dan de geplante bietjes dat ik hoop dat we nog bosbiet in het pakket kunnen doen. We hebben nog allerlei rassen staan zoals de langwerpige forono, Egyptische platronde en gestreepte Chioggia bieten. Mooi blad kun je goed eten als spinazie roerbakken of zelf rauw in de salade.

Bieten in een velletje: Schil de bietjes en 1 ui en snij ze in kleine blokjes van 2 bij 2 cm en leg in een ovenschaal. besprenkel het met olijfolie en peper en zout en wat takjes tijm. Bak de bietjes 20 minuten bij 180gr en laat afkoelen. Neem nu 1 vel filodeeg (best verse uit de koeling, anders uit de vriezer) kwast er olijfolie over. Leg er een tweede vel op en leg deze samen op een bakplaat met bakpapier. Verdeel de bieten over het midden van de vellen. Hak dan 50g walnoten grof en verdeel dat samen met 100g geitenkaas over de bietjes. Misschien nog wat zout en zwarte peper veroveren leg dan het 3e vel filodeeg eroverheen. kwast ook hier olijfolie over en vouwnuf alle zijdes naar binnen zodat er een mooie rol ontstaan. Kwast er nog wat olijfolie op en strooi er sesamzaadjes over. Bak deze bietenrol in 30 minuten op 180gr lichtbruin. Lekker met wat salade.

Vorige week stond een mooi recept met meiraapjes. Het is een uitdaging maar echt erg lekker. ze worden ook knolletjes, turnips of navets genoemd en er zijn legio recepten over te vinden op internet. Ik vind navet zo’n leuke naam omdat het soms echt net buikjes zijn met een naveltje.

En verder weet ik nog niet helemaal wat er allemaal in het pakket te vinden zal zijn. De blaadjes die nu nog groeien zoals hertshoornweegbree of bladchichorei zijn eigenlijk allemaal erg lekker in een roerbak. Maar het kunnen ook zomaar de laatste appeltjes of stoffertjes zijn. Weet je niet wat het is, bel gerust Esther 06-12583453,

Bij deze dan voor de laatste keer dit jaar eet smakelijk,

Esther, Marieke en Elske

 

winterborrel

Komende zaterdag 28 oktober is de laatste open tuindag en zijn alle abonnees en vaste klanten welkom een glaasje gluhwein, yogithee of chocomelk te komen drinken met ons, om de winter in te luiden. We zetten de vrijwilligers deze dag ook in het zonnetje want zonder al die handen, ruggen en gezellige praatjes aan de koffietafel hadden we het dit jaar niet zo’n prachtige tuin en lekkere groenten gehad.

de vork is machtiger dan het zwaard - EAT LOCAL CHALLENGE

Afgelopen zaterdag mochten we het bord signeren van de eat local challenge. Prober eens 3 weken alleen maar uit de buurt te eten. Voor jullie is dat wellicht niet zo heel moeilijk maar voor mensen die wekelijks al hun boodschappen bij de AH halen natuurlijk wel. Maar jullie worden ook uitgedaagd. In Wageningen en Renkum is het vind je allemaal die leuke collega’s van ons zoals Grebbeveld voor schapenvlees, Veld en Beek met zuivel en vlees, de molen met bloem en bakker Stroop met heel lokaal brood. En de slogan vind ik super. De vork is machtiger dan het zwaard. Laten we door onze voedselkeus zien wat voor wereld we willen… wat een mooie gedachte.

Ondanks dat de tuin al flink leeg is staan er nog steeds nieuwe gewassen klaar zoals de raapsteeltjes en raapjes. Raapsteeltjes zijn heerlijk sappig en ik eet ze zelf vaak als salade. Ik snij de worteljes eraf, nog even goed wassen en laten uitlekken. Ik doe er gehalveerde cherrytomaatjes en half hard gekookte en gehalveerde eitjes bij en dan nog wat pittige harde kaas in krullen erover. Een beetje zoete dressing en wat geroosterde sesamzaadjes  en zonnebloempitjes erbij. Prachtig!

De jonge raapjes hebben een wat scherpe smaak die aan mosterd doet denken. Fruit je de raapjes in wat boter dan worden ze lekker zoet. Het blad van de raapjes kun je ook gebruiken om in een stamppotje of soep te verwerken.

Ik vind dit een geweldig recept van Ottolenghi met deze meiknolletjes zo als ze ook wel worden genoemd. ps het is wel machtig! Neem 400g wit desem brood in plakken en laat dat in de oven een half uur drogen. Breng 800ml volle melk, 250 ml slagroom met 1 in vieren gesneden ui 2 takjes rozemarijn een mespunt nootmuskaat bijna aan de kook. Laat het afkoelen en zeef de rozemarijn en de ui eruit en gooi ze weg. breek 8 eieren in een kom en klop hier de geurige melk door tot het glad is, voeg een 1/2 tl zout en wat witte peper toe. Blancheer 250g in cm dikke plakjes gesneden meiknolletjes 2 min in kokend water. Laat ze uitlekken en drogen. Bekleed er daarna een 22-30cm ovenschaal mee. Roer 200g ricotta, 90g parmezaanse kaas, anderhalve tl gehakte  rozemarijn naaldjes en een beetjes bieslook door elkaar en besmeer de plakjes brood ermee en leg ze dakpansgewijs met de besmeerde kant boven in de ovenschaal. Gier het ei-melkmengsel erover en druk het wat aan. Laat het anderhalf uur intrekken. Bak daarna in een oven van 200 gr 20 minuten met folie en daarna nog 30 min zonder folie. Als je in het midden een mes steekt en er komt geen room meer naar boven is de ovenschotel klaar. Laat het voor het opdienen 10 min rusten en bestrijk het met wat olie.

De krieltjes zijn zo makkelijk en lekker. Ik was de krieltjes met een schuursponsje en breng ze heel even aan de kook. Als ik tijd heb halveer ik ze en anders laat ik ze heel en bak ze dan nog even op in wat olijfolie. Erg lekker met pittige pompoenstukjes en rauwe ham.

De pompoen die jullie vandaag in het pakket vinden is de Crown prince. Een geweldige pompoen, met een mooie kleur en daar onder nog een donker groene laag en daaronder dan weer oranje. Voor kerst maak ik er snijkunstwerkjes van voor in de oven maar je kunt het natuurlijk ook prima in de soep gooien of in stukjes stoven. De schil kun je eten, alleen de lelijke plekjes niet. De structuur van het vruchtvlees is heel stevig en de smaak lijkt wat op kastanje. Voor de hete pompoenblokjes  snij je de pompoen in stukjes van 2 cm. Fruit in een pan 2 in plakjes gesneden teentjes knoflook en voeg daar een (halve) fijngesneden  rode peper bij. Hierna de blokjes toevoegen laat de blokjes steeds licht bruin worden voor je ze omschept. prik met een vork om te checken of ze al gaar zijn. Gooi er op het eind een half glaasje water bij en laat zo het wat aangebakken tot een soort saus worden dat om de blokjes heen gaat zitten. Voeg zout en citroensap naar smaak toe. (of doe 2 tl harissa in de pan tijdens het bakken)

Dit jaar waren onze gekleurde peen niet zo groot geworden dus hebben we wat bijgekocht van onze collega’s van Klein Broekhuizen. Mooie verschillende kleuren peen en als je goed proeft met ook andere smaken. Leuk om te poffen in de oven of als salade. Neem 3 wortels in dunne slierten gesneden, met 80g geweekt en gewassen zeewier en 40g verse gember beide ook in dunne sliertjes 2 minuten koken, uit laten lekken en droog deppen en erna direct witte balsamico door doen en laten afkoelen. Een komkommer en mango ook in dunne slierten snijden en dan alles met nog wat blaadjes raapsteel, koriander en munt mengen. Maak het af met geroosterde sesamzaadjes, limoensap, olijfolie en wat zoutflakes en je hebt een feestmaal. Geweldig naast een mooi stuk zeebaars of tofu-saté.

 

Komende zaterdag is de laatste open tuindag en zijn alle abonnees en vaste klanten welkom een glaasje gluhwein, yogithee of chocomelk te komen drinken met ons, om de winter in te luiden. We zetten de vrijwilligers deze dag ook in het zonnetje want zonder al die handen, ruggen en gezellige praatjes aan de koffietafel hadden we het dit jaar niet zo’n prachtige tuin en lekkere groenten gehad.

herfstzin

De afgelopen week hebben we knoflook geplant, st. Jansrogge gezaaid, alle mais en asperge gehakseld en een leuke kooksessie met MBO-horeca studenten gehad. Een volle week met klap op de vuurpijl de World Food Day. 2 excursies kwamen naar de tuin en daar waren de mensen hartstikke enthousiast over de kleuren en verschillende soorten en rassen die de tuin herbergt. Het weer werkte ook nog eens heerlijk mee!

IMG_1728.JPG

De aardpeer geeft eindelijk zijn knollen prijs. Twee weken geleden konden we nog geen 100g knol per stengel oogsten, eigenlijk waren het nog geen knollen alleen wat verdikte wortels. Maar nu in twee weken tijd is deze enorme plant van wel 3,5 m hoog zijn energie gaan opslaan, de bladeren worden geler en helemaal bovenin zijn nu ook bloemen te zien, kleine zonnebloemetjes. De knollen zijn zoet en sappig. Ze zijn heel gezond voor je darmen hoewel ze ook wel wat winderigheid kunnen veroorzaken. Het meest makkelijke om met deze wortels te doen is goed boenen. Zo vers is schillen niet echt nodig. En dan kun je ze verwerken tot bijv. een soep met wat ui, gember en shitake of poffen in de oven met nog wat pastinaak en bietjes of zachtjes in blokjes bakken met wat knoflook en rozemarijn. Deze aardpeersoep vind ik geweldig, heerlijk romig en notig dus daarvan het recept. HERFSTIGE AARDPEERSOEP Fruit een grote in stukken gesneden ui. Voeg een teen knoflook, een cm geschilde gemberwortel, wat zeezout en zwarte peper toe en een pond aardperen en de minder mooie stukken van 100 g shiitakezet het geheel 5 cm onder kokend water en kook het geheel in 15 minuten gaar. Pureer de soep glad, voeg dan de mooie, in plakjes gesneden shitake toe en kook nog heel even op. Op smaak brengen met zout, peper en wat druppels citroensap.

 

Heerlijk geurige pastinaak om in plakjes of frietjes te bakken en dan opeten met citroenmayo. Lekker met een bittere salade van radicchio erbij. Om deze salade wat makkelijker te maken kun je er een andere sla en of stukjes fruit zoals peer of appel door mengen of een zoete dressing gebruiken. Zoet maakt bitter wat beter te pruimen.

De gekleurde bietjes staan door heel de tuin. Dit jaar zijn ze niet heel groot geworden maar we zijn al erg blij dat ze nu niet meer zo enorm worden aangegeten door muizen zoals in het begin van het jaar. Daarom halen we ze nu ook al van het land. Zodra het weer kouder wordt gaan de muizen ondergronds en lijkt er nog heel wat te staan tot we in willen oogsten en de bieten, witlofpennen, wortels en pastinaken van onderaf zijn opgegeten. En je met alleen een plukje loof en het bovenste stukje biet in je handen staat. Als je alle kleuren biet door elkaar gebruikt wordt het resultaat meestal rood of roze. Ik gebruik de bietjes graag apart per kleur en dan meng ik ze pas op het laatste, bijvoorbeeld door een risotto met geitenkaas en pijnboompitjes.

IMG_1723.JPG

 

Ik weet nog niet precies welke kool jullie zullen aantreffen. We zijn begonnen met het leeg oogsten van de kolenbedden. Er komen kleine savooiekooltjes, spitskooltjes, boerenkool en palmkool vanaf. de spruitjes zijn dit jaar nog te klein (tot groot genoegen van een aantal mensen) maar misschien kunnen we de laatste week wel wat los in de winkel verkopen. Al deze kolen kun je goed verwerken in een lasagne. Strip de boeren- en palmkool van hun nerf en snij de spits en savooi kool in mooie reepjes. De kool verwerk je in de rode saus, met gebakken sjalotjes of ui, knoflook, tomaat en kruiden zoals oregano, tijm en salie. en evt gehakt. Maak dan ook een bechamelsaus, van boter, bloem en melk en water, zout en peper. Wissel de laagjes af met lasagne bladeren er tussen. Eindig met de bechamelsaus en strooi er wat pitte geraspte kaas over. 45 minuten in de oven op 180 graden en smullen maar. PS: Hoeveelheden gok ik altijd. Op internet vind je ze zo.

Sinds afgelopen week kun je op de tuin in Eurijn betalen, de lokale euro. De bedoeling is om mensen te stimuleren om hun geld in de regio en bij lokale bedrijven uit te geven ipv bij grote ketens waarbij een boel van de winst uit de regio verdwijnt. Het is een initiatief dat door heel Europa leeft. In Wageningen en omstreken is het nog erg nieuw maar in Utrecht zijn er al veel gebruikers en in steden zoals Manchester is het echt groot. Kijk op circuitnederland.nl voor meer info. Volgend jaar kun je korting krijgen als je in Eurijn abonnee wilt worden. Hoe dat allemaal vorm gaat krijgen volgt later het jaar in een nieuwsbrief.