De Ommuurde Tuin

De Historische Moestuin van koning Willem III

OPENINGSTIJDEN:

10:00 - 17.30

WOENSDAG & ZATERDAG

1 MEI TOT 1 NOVEMBER

 

 

POSTADRES:

DE OMMUURDE TUIN - ESTHER KUILER

CROCUSSTRAAT 27

6707 BS WAGENINGEN

 

GEGEVENS:

IBAN: NL77INGB0003247552

BTW:  133206038B01

KVK:   62338730

SKAL: 019241

zap zap zapallito

Vorige week zat er ook een zapallito in het kratje. Ik hoop dat jullie er iets lekkers mee hebben gemaakt. Ik vind het zelf namelijk een heel fijn alternatief voor courgette. Hij is net iets zoeter en een beetje meer richting meloen qua smaak. Ik haal het zachte vruchtvlees met de beginnende pitten er meestal uit. Als je het heel dun schaaft en dan besprenkelt met een mooie vinaigrette smaakt het geweldig in een salade. Bijvoorbeeld samen met sinaasappel, walnoten en venkel.

Deze week prei in het pakket, lekker in de soep maar ook als hoofd groente. Wat denk je van de witte delen gestoofd in wat witte wijn en dan met een krokant korstje van gehakte hazelnoten, wat boter en havermout. Nog wat plakjes kalamata olijven eronder. Mmmm
Het groen natuurlijk niet weggooien maar fijn snijden voor de soep of nasi.

De eerste keer boontjes in het pakket! Elk jaar is het weer afwachten. Gaat het snel of langzaam; wanneer kunnen ze er weer in. Dit jaar waren wij langzaam en hebben we de bonen pas eind juni gelegd. Afgelopen jaren hadden we de topoogst, je raadt het al, midden in de zomervakantie. Dat was zo frustrerend… prachtige bonen en niemand om ze op te eten. Vandaar dit jaar wat later gezaaid. En zelfs extra laat omdat de eerste zaai om een onbekende reden niet opkwam.

Maar nu vinden jullie dus een heleboel verschillende (onbekende) bonen in de krat. We telen >12 soorten: groene en gele snijbonen, lange sperziebonen groene cobra en korte Mechelse (met bobbeltjes), lange slabonen paarse Blauhilde en gele Neckargold, platte paarse spekbonen Kew Blue en gele Sloveense boterbonen enn dan nog kleine princesseboontjes groene Faraday, gele Helios en Paarse TeePee kunnen jullie deze week in jullie oogstaandeel vinden. Voor alle bonen geldt, altijd afhalen (soms niet nodig) en kort koken. Proef na 5 minuten of je ze al goed vind en doe elke keer een minuutje langer. Te zacht koken is zonde. Ze moeten nog ‘piepen’.


In de tuin hebben we deze week aardbeien geplant en de laatste sla. Nu gaan we nog de herfst en wintergewassen zaaien zoals raapsteeltjes, raapjes radijzen en rettich; veldsla en winterpostelein.

Ook zaaien we nu groenbemesters in om de grond te bedekken en het bodemleven straks in de winter te kunnen voeren.

IMG_3473.JPG
IMG_3470.JPG

De landkomkommers hebben een steviger schil dan de ‘gewone’ komkommer en hij is wat steviger. De smaak is vaak intenser omdat hij wat minder water bevat. Bij mij worden ze zo verslonden dus ik doe er niet meer mee dan op de fruitschaal leggen en het vind zijn weg naar een maag via de boterham, in reepjes als snack en soms lukt het om er een salade mee te maken, bijv met dille en gerookte zalm!

De overvloed courgettes heb ik deze week ingemaakt. Met ui koenjit, dille, zwarte peper en mosterdzaad staan ze nu 2 wk op zoetzuur op smaak te komen. Eerder deed ik dit ook met komkommer en augurken en dat vond ik in de winter dan echt zo leuk. Nog een beetje zomer in de kast hebben staan. https://weckenonline.eu/recepten/courgette-met-uien-inmaken/

IMG_3435.JPG

oogsttijd

De regen is net losgebarsten! Heerlijk vind ik dat. Vooral om dat het mooi aan het eind van de werkdag is. Nu zit ik rustig een briefje te tikken terwijl alle plantjes water krijgen.

Afgelopen week hebben we de laatste aardappels gerooid en ook de st. jansrogge geoogst. Dat laatste vind ik het hoogtepunt van de zomer. Gewapend met een handzeis slaan we ons een weg door de gele halmen. Bijna iedereen wordt blij van deze klus. Het voelt alsof je verbonden bent met al die mensen in de wereld die dit nog steeds met de hand doen en al die mensen die dat eeuwen en eeuwen gedaan hebben. De spierpijn de volgende dag herinnert je er aan waarom er combines zijn uitgevonden…

IMG_3408-1.JPG

In de tuin is het vochtig en warm, bijna tropisch de laatste week. Heerlijk weer voor paksoi en koriander. De paksoi is lekker sappig en de koriander geeft mij altijd een verkoelend gevoel. Deze curry is pittig maar toch verkoelend. (voor 2p) Snipper een grote ui fijn en fruit deze even aan in de olie. Voeg een (patak) korma kruidenpasta toe en roer goed door. Snijd 250g zalm in blokjes en verwarm 2 minuutjes in de curry pasta. Roer dan 200 ml kokosmelk of creme er door en daarna ook de gesneden paksoi. Laat nog 5 minuten pruttelen. Serveer met rijst en verse koriander. Dit kan natuurlijk ook met andere soorten curry.

De nieuwste aardappel die we telen is de Alouette. Een mooie rode aardappel die heel goed tegen phytophtora kan. Ook de Anneliese is zo’n aardappel, alleen deze is blauw. De smaak van deze twee is ook nog eens heel goed. Wat wil je nog meer. Dus lekker wassen en in blokjes snijden en insmeren met olijfolie en met een takje rozemarijn in de oven op 180 graden in 40 minuutjes knapperig bakken.

In het pakket gele en rode bietjes. Kook de bietjes apart anders ben je de mooie gele kleur snel kwijt. Snij met een mandoline of een scherp mes hele dunne plakjes van de gekookte bieten. Leg de gekleurde rondjes om en om een bord. Leg in het midden wat fijngesneden reepjes sla en/of rucola, strooi er nog wat walnoten over en geitenkaas. Maak het af met balsamico azijn en walnotenolie. Het loof van de bietjes kun je gebruiken als spinazie in een lasagne.

dokter bibber

bloeiende kappertjes

bloeiende kappertjes

De idiote drukte van midzomer is voorbij. We kunnen weer ontspannen met lagere temperaturen en de heerlijke geur van de zilverlinde. Deze week gaan we beginnen met de aardappeloogst. Een van Elske’s favoriete gewassen. Ik zelf ben weer helemaal gelukkig met de courgettes. Ik hou zo van al die verschillende vormen en kleuren. Courgette is een bijzonder gewas dat in korte tijd enorm kan groeien. De onderkant van de bladeren en stengel hebben hele gemene stekels en tegelijk oogst je een vrucht zo kwetsbaar dat je altijd geknipte nagels moet hebben. Het lijkt wel dokter bibber om niet met de oogst tegen de stekels te komen en krassen op die mooie glimmende courgettes te krijgen. Dat is ook dit jaar weer gelukt! Dus in het pakket vind je mooie courgettes, we telen gewone donkergroene langwerpige maar ook gele, gestreepte en lichtgroene. De bolcourgettes komen ook in het groen, geel en lichtgroen. Het blijft dus een verrassing!

IMG_3173.JPG

Dit jaar telen we voor de tweede keer in 10 jaar weer tuinbonen. Vorig jaar een klein beetje en dat werd wonder boven wonder niet opgegeten. Dit jaar een flink stuk zodat we het ook in het pakket kunnen doen. Van de twee rassen die we zetten werd een ras beduidend lager en helaas ook nog eens enorm aangevreten door muizen. Daar begonnen we met oogsten en dat was heel teleurstellend. Gelukkig hebben we een goed adresje gevonden voor de halve bonen. Het tweede ras was een verademing. Mooie lange bonen en amper vraat. Misschien omdat de bonen een flink stuk boven de grond hingen. In ieder geval vinden jullie dus met name dit tweede soort, Agua Dulce in het pakket. Tuinboon is een heel oud gewas. Het was een belangrijke eiwitbron zelfs ver voor onze jaartelling. Deze eiwitten zijn best lastig te verteren en vandaar dat er vaak veel kruiden bij werden gegeten. O.a. dus het bonenkruid. Bonenkruid is naast lekker door de tuinbonen ook heel lekker in pastasauzen en op de pizza. In bijna elk Italiaans kuikenmengsel is het te vinden. Zo’n tomatensaus is trouwens een erg lekkere manier voor het eten van tuinbonen.

Tuinbonen in de pasta. Kook de gedopte bonen (sommige mensen doppen ze twee keer; erg lekker maar je houd wel heel weinig over) in 10-15 minuten gaar. Maak een tomaten saus van 1 grote gesnipperde gefruite ui, wat knoflook, tomatenblokjes (uit blik), zout, peper en de blaadjes van het bonenkruid. Voeg de tuinbonen toe en serveer deze tomaten-bonensaus bij een grote pasta soort, op het laatst nog wat parmezaan erover raspen een takje bonenkruid erop. Prego!

De paksoi groeide in de halfschaduw. Daarom is hij mooi gerekt en niet gaan schieten, bloeien en heeft hij weinig last gehad van de droogte. Ik vind paksoi nog steeds het lekkerst op oosterse wijze bereid lekker pittig en lekker snel.

Dit paksoirecept met biefstuk kan ook met seitan!

Meng een scheut (rijst)azijn, 1 el limoensap, 3 el sojasaus, 2 el olijfolie, fijnngesneden knoflook, 1 el vissaus en 1 fijngesneden chilipeper zonder zaad in een kommetje. Vervolgens leg je de stukjes seitan of plakjes biefstuk in de kom en laat het geheel een minuut of 10 marineren. Maak de noedels klaar, bekijk hiervoor de instructies op de verpakking van de noedels. Bak het vlees of de seitan in een verhitte pan, gebruik een beetje olie. Na even aanbakken voeg je ook de marinade toe. Daarna wat fijngesneden lente-ui, de paksoi in reepjes en wat amandelschaafsel toevoegen; deze bak je 2 min mee. Als laatste voeg je de noedels toe, het gehele mengsel een paar keer om scheppen en klaar is kees.

De aalbessen zijn nu op zijn mooist lekker fris en rood. Vroeger aten we het thuis vaak met vanillevla of als we geluk hadden met kwark met slagroom. De geklopte slagroom was dan heel weinig gezoet en met een vleugje vanille door de kwark geschept. Aalbessen erop en een lange vinger erin dat was echt ons zomerfeestje in de tuin.

Midzomer Madness

Midzomer; wow wat een groenten! de tuin barst uit zijn voegen. De andijvie paste bijna niet in de kratten en ook de raapsteeltjes zijn er in overvloed! We kunnen deze week ook nog een keer peultjes in het pakket doen. De eerste bloemen van de aardappel en de courgettes zijn open. En we hebben de eerste doperwten geplukt dus volgende week doperwten en kapucijners in het pakket!

Als er nu een bed leeg komt wordt hij direct weer volgeplant. Zo volgt prei de venkel op en maakt knoflook plaats voor bietjes. De radicchio is er net af en we planten er alweer bataviasla. De bonen zijn net boven de grond en ook de edamame lijken het dit jaar goed te doen! Zo als je al leest rennen we nu door de tuin, oogsten, planten, wieden en schoffelen. Met de hitte die de komende weken voorspeld wordt hou ik mijn hart vast.

Tijdens de feestweek vorige week donderdag was er een potluck diner met vrijwilligers en abonnees. Ondanks de buien kwamen er toch gezellig wat mensen meeeten. We hebben onze ‘oudste’ abonnees Maria en Dick in het zonnetje gezet. Ze beheren al 20 jaar het ophaalpunt in Wageningen NW! Ook de vrijwilligers wilde ik bedanken zonder hen geen ommuurde tuin. Althans niet zo mooi en zo gezellig!

IMG_3031.JPG

Zaterdag was ook heel geslaagd! Ik ben nog steeds aan het bijkomen ;-). Het weer werkte mee, er was heerlijk eten gezellige muziek en leuke activiteiten door de mensen van het Voluit Leven Festival Renkum. De Silent Disco… dat gaan we zeker nog een keertje doen!

Radicchio is het donkerrode bolletje. Het is familie van witlof en je kunt het dus zowel als salade gebruiken of stoven. Ik vind het geweldig in combinatie met de zoete venkel, wat blauw schimmel kaas en walnoten. Maar zeker ook lekker gesmoord in risotto of pasta! Ook daar is de combi met venkel erg lekker.

De raapsteeltjes (in verschillende kleuren) zijn lekker pittig. Ik roerbak ze met een uitje wat paprika en semi-zongedroogde tomaatjes. Nog wat kruiden zoals oregano en peterselie toevoeg en dan heb je een prachtige groente voor bij parelcouscous. Maak het af met wat gestoomde peultjes!

Het aardbeienbed wordt langzaam maar zeker minder overvloedig maar we kunnen er ook niet meer tegenop plukken. Wil je dus nog jam maken kom dan plukken in de zelf-oogstbed!

Lentegroet

Na dinsdag zijn de IJsheiligen voorbij en kunnen de vorstgevoelige planten naar buiten. Het leek in maart al gedaan te zijn met de koude maar de IJsheiligen waren toch echt actief. Vannacht was er nachtvorst... Terwijl mijn app mij niet had gewaarschuwd… Dus helaas voor de aardappelen die al 30 cm hoog stonden, ze mogen opnieuw beginnen. En ook helaas voor de aardbeien die ik de afgelopen maanden elke keer bij vorstkans onder doek heb gelegd… Maar gelukkig bloeien ze uitbundig en missen we wel wat maar niet alle aardbeien.

Veel blad in het pakket deze week. De rode eikenbladsla die al weken staat te pronken mag erin en ook nog een keertje veldsla die deze koude nachten helemaal prima vindt. Vorig jaar hadden we een mooie oogst walnoten. Dus deze week krijgen jullie witlof met walnoten. De witlof komt van een collega want de paar struikjes die ik zelf trek zijn niet genoeg voor jullie allemaal. De combinatie van walnoot en witlof vraagt om waldorfsalade. Maar heb je in in wat warms dan is gegrilde witlof met blauwe kaas erover gesmolten en walnoten een mooi gerecht. Rooster de walnoten heel licht en strooi er wat fijn zeezout over voor je ze over de gegratineerde witlof strooit.

Heel lekker vind ik om veldsla te combineren met lauwwarme couscous. Maak de couscous klaar en meng dit met wat olijfolie, harissa, fijngesnipperde bosui, fijn gesneden gewelde abrikozen en geroosterde amandel, zout en citroensap naar smaak. Schep op het laatst de veldsla door de couscous.

De rabarber is nog steeds niet zo overvloedig als ik gewend ben. Zou het droge jaar van 2018 ze parten spelen? Ik ga ze in ieder geval nog wat extra bemesten en beregenen nu ik ze voor jullie heb leeg geplukt. Bovenaan mijn mooiste rabarber foto; van mijn jongens die een gevecht houden met Goliath rabarber.

Gidy’s recept voor Rabarber-kwarkflip met amandelcrunch

500 gram rabarber, 2 sinaasappels, schoongeboend, 400 gram magere kwark, 100 gram honing (+ extra voor de kwark eventueel), kaneel naar smaak, 50 gram amandelen, geroosterd en grof gehakt, verse muntblaadjes

Snijd de rabarber in stukjes van 1 cm (gebruik het witte deel en het stukje blad niet). Was de rabarber en voeg met aanhangend water in een pan. Rasp de schil van de sinaasappels en pers de vruchten uit. Kook de rabarber op laag vuur met het sinaasappelsap, honing en kaneel in 5 minuten tot een moes. Laat afkoelen.

Roer de kwark los met de sinaasappelrasp en eventueel wat honing.

Verdeel de rabarber en kwark in laagjes in glaasjes en garneer met de amandelcrunch en een muntblaadje.

rabarber en asperg.JPG

PLANTGOEDDAG was een succes !

IMG_2876.JPG
2018-05-06 12.52.23.jpg

Wat hadden we een prachtig weer afgelopen zaterdag! Het was druk en gezellig. De rondleidingen met Elske trokken een boel belangstelling en Esther heeft de hele dag over kruiden en planten kunnen praten. 

De plantgoeddag van De Ommuurde Tuin is een begrip in de wijde omgeving. Op de tuin telen we meer dan 400 varieteiten groenten en kruiden - een aardig deel daarvan hebben we dan te koop tijdens onze jaarlijkse Plantgoeddag! Tijdens de rondleidingen vertelden we over de geschiedenis van deze historische tuin en de ( vergeten ) biologische groenten die er hier te vinden zijn. In de tuinwinkel vond je volop verse groenten en kruiden uit de tuin en op het terras diverse heerlijkheden zoals huisgemaakte taartjes , quiche , landbrood en biologische drankjes.

PLANTGOED: o.a. verschillende soorten aardbei (korona, witte alpenaardbei, milan..), rabarber, asperges, allerlei soorten sla, kool, andijvie, venkel, prei, stevia, suikerwortel, wasabi.
Allerlei kruiden zoals verschillende soorten (citroen-)tijm, (kruip-)rozemarijn, groene & paarse basilicum, (chinese-)bieslook, verveine, munt (chocolademunt, marrokkaanse munt, kroesige munt, lavendelmunt,..), salie (gewone, paarse, bonte, rode), peterselie, selderij, lavas (‘maggieplantje’), kerrieplantje, olijfkruid, wijnruit, agrimonie, hyssop, bonenkruid,..
Eetbare bloemen zoals oost-indische kers, goudsbloem, slaapmutsje.. Bijenplanten zoals akelei, kattesnor, jakobsladder,.
Heel veel verschillende soorten pepertjes, paprika's & tomaten, courgettes, kommkommers & pompoenen.
Allerlei bessenstruikjes (aalbes, kruisbes, rode bes, zwarte bes, framboos,,)

ZADEN: heel veel groentezaden en o.a. bonen van eigen oogst (verschillende pronkbonen, coco rose, frost bean, kievitsbonen,..)

POTGROND met mycorrhiza’s en klei. Het beste om je potten mee aan te vullen of een eigen moestuin mee te beginnen.

BOEKEN. Voor inspiratie hebben we ook nieuwe boeken van VELT te koop, o.a. de Nederlandse vertaling van 'the Market Gardener' (Jean-Martin Fortier) waarin de Ommuurde als een van de voorbeeldbedrijven wordt uitgewerkt. Daarin vind je dus ook ons teeltplan - mocht je interesse hebben.

MONTERRA BEMESTING. Wij bemesten al jaren plantaardig. Als basis gebruiken we compost (eigen ‘bokashi’ compost en aangekochte natuurcompost) dat we in de winter op ‘t land uitrijden. Door ‘t jaar heen geven we vervolgens gerichte bemesting met plantaardige korrels: Monterra 5-1-5. Dit is gemaakt van Melasse, Vinasse en Malt. Iedere keer voordat we planten, voegen we wat van deze korrels toe - je strooit ze gewoon uit, harkt ‘t een beetje in de grond en je bent klaar om te planten. DIt product is ook geregistreerd op de inputlijst van SKAL.

BOKASHI. Wij zijn enkele jaren geleden overgestapt van een composthoop, naar een ‘bokashi’ fermentatiehoop. Het grote voordeel is dat je dit niet hoeft om te zetten: je stapelt je onkruid op een hoop op elkaar, voegt er een beetje bokashi, water, bentoniet en schelpenkalk aan toe en dekt ‘t vervolgens af met plastic (‘anaeroob’). Je houdt uiteindelijk prachtige bokashi compost over, die je op ‘t land uit kan rijden. Bokashi - Japans voor ‘goed gefermenteerd materiaal’ - is een mix van schimmels, bacterien en gisten. die je onkruid anaeroob (zonder zuurstof) omzetten. Deze mix is bij ons in de winkel te koop, en je kan uiteraard langs onze bokashi composthoop lopen om te zien hoe wij deze hebben opgezet. 

April roert zijn staart in mei

Wat een omslag! Ineens lijkt het weer winter… De groenten groeien nu dus ineens weer langzaam zelfs De rabarber die we eigenijk gepland hadden om in het groentepakket te stoppen laat nog op zich wachten.

IMG_2851.JPG

 Wel hebben we weer een overvloed aan tuinmelde. Ze is familie van de spinazie en kun je ook als zodanig gebruiken. De jonge blaadjes zijn lekker als salade maar ik gebruik ze graag in een quiche of in een groenteflapje van bladerdeeg met walnoten en feta. Ik doe er ook een klein beetje fijngesneden bosknoflook door voor de pit. De melde laat ik graag zichzelf zaaien. Zo heb je de vroegst mogelijke kieming.


Aardpeer is eigenlijk een rare naam voor deze knol. Hij is vaak gewoon mooi ovaal en de smaak neigt naar artisjok, vandaar ook de naam Jerusalem artichoke in het engels. De zachte zoete smaak en structuur maken hem geschikt voor soep. Maar ook in blokjes gesauteerd, zachtjes gebakken in wat olie is erg lekker vooral met wat knoflook en tijm. Zout en peper naar smaak toevoegen. Ik vindt het erg lekker bij een mooi stukje vlees maar het is ook erg verrassend met bulgur, gerookte paprika en gebakken paddestoelen.


In Zweden waar ik vorige week met Frederik elanden aan het spotten was, kon je overal bietjes krijgen. Op brood, als salade en vaak met appeltjes, gerookte vis of garnalen. Ook heel lekker met wat kervel erdoor!


De little gem is nog wat little maar het blijft een erg lekker kopje sla. Hij hoort in de beroemde cesar salade en blijft makkelijk 2 weken vers. Je kunt deze sla ook roerbakken of grillen in een pan. Met de temperatuur van de laatste dagen neig ik daar nu sterk naar!

IMG_2850.JPG

onze stagiaires zijn geconcentreerd bezig met het pakketten maken

Oei ik snoei

Het was een mooie dag. Ondanks de sneeuwdreiging hadden we een hele productieve dag waar iedereen veel leerde over het snoeien van fruit. Na een aantal struiken bekijken samen met Joke van den Ban mocht iedereen zelf aan de gang met framboos, braam, wijnbes, zwarte bes, kruisbes en rode bes. Ook de kiwibes kwam aanbod. Ondanks de warme soep tussen de middag werd het steeds kouder en zijn we half vier gestopt. Het hoogfruit gaan we een ander keertje doen.

IMG_2055.JPG